KBC ondersteunde bijna 2.000 start-ups, en dat begon met een verloren pitch
Start it @KBC bouwde in 13 jaar tijd een van de grootste Europese begeleiders van start-ups. Voor KBC-topman Johan Thijs was het precies wat zijn bank nodig had in de nasleep van de financiële crisis. ‘Ondernemerschap zit in ons DNA.’
De hippe oordopjes van Loop Earplugs en de beveiligingssoftware Aikido Security hebben weinig gemeen. Behalve dit: beide bedrijven zijn alumni van Start it @KBC, de vzw die met steun van KBC start-ups helpt om hun eerste geldschieters, klanten en werknemers te vinden.
Zowat 13 jaar na de start draait de bedrijvenaccelerator op volle toeren. Voor de nieuwe selectieronde - er zijn er twee per jaar - dienden zich bijna 600 start-ups aan. Daarvan zullen er zo’n 80 kunnen deelnemen aan een begeleidingstraject van één jaar. Deze maand verwacht Start it @KBC zijn tweeduizendste start-up te mogen verwelkomen sinds de oprichting in 2013.
Dat succes heeft zijn wortels in de bankencrisis, zegt Johan Thijs. ‘Toen ik in 2012 CEO werd, waren we er niet al te best aan toe. De banken werden scheef bekeken en onze mensen waren het vertrouwen wat kwijt. Toen heb ik intern een pitchwedstrijd georganiseerd voor nieuwe, innovatieve ideeën. Ik wilde opnieuw wat ondernemerschap in het bedrijf krijgen.’
Verdieping in Boerentoren
Een van die ideeën, een voorstel om innovatief ondernemerschap te cultiveren, haalde de finale niet, maar werd door Thijs toch opgepikt. ‘Omdat ondernemen in de kern van ons bedrijf zit. Kredietbank (de voorloper van KBC, red.) werd een dikke honderd jaar geleden opgericht door Vlaamse ondernemers die geld nodig hadden om hun groei te financieren. Ook Cera en ABB (waarmee Kredietbank samensmolt, red.) ontstonden uit ondernemerschap in de Vlaamse landbouw.’
De bedenker van het idee, Lode Uytterschaut, kreeg een bescheiden budget en een verlaten verdieping in de Antwerpse Boerentoren (waar KBC toen nog huisde). Start it @KBC was geboren. Er was één voorwaarde: de organisatie mocht operationeel geen deel uitmaken van de KBC-groep. ‘De streng gereguleerde omgeving van een bank is dodelijk als je startende bedrijven wil begeleiden. We mogen ons niet bemoeien met wat die start-ups doen, want dan moet je daarover telkens verslagen maken en langs allerlei comités passeren’, zegt Thijs.
Voor Uytterschaut, die 13 jaar later nog altijd CEO van Start it @KBC is, speelde ook een persoonlijke motivatie. Toen hij rond 2000 als architect afstudeerde, ging het bedrijf van zijn vader kopje-onder. ‘Dat had een enorme impact op ons gezin. We waren alles kwijt. Het heeft me niet tegengehouden om zelf te ondernemen. Maar ik heb me toen wel voorgenomen om ooit een positieve impact te hebben op ondernemers, door hen een betrouwbaar netwerk te bieden. Het bedrijf van mijn vader moest stoppen, omdat hij door de verkeerde mensen werd omringd.
Uytterschaut pakte het anders aan dan bekende acceleratoren zoals YCombinator. ‘Bij ons moeten oprichters niet betalen en ook geen aandelen afgeven. KBC of andere bedrijven mogen hen ook niet commercieel benaderen.’ Dat KBC een project financierde dat geen euro opbracht terwijl de crisis nog niet uitgezweet was, riep bij sommige managers vragen op. Maar de bank kon zo wel meesurfen op de opkomst van een nieuwe start-upcultuur in Vlaanderen, en later ook in Franstalig België.
De accelerator telt nu negen vestigingen in België en opende in het zog van KBC ook een werking in Praag en Boedapest. In 2019 kwam er bovendien een spin-off die wel een verdienmodel heeft: Start it X. De organisatie helpt grote bedrijven bij hun interne innovatie. ‘Elke euro die we daar verdienen, vloeit terug naar de vzw’, beklemtoont Uytterschau
Van idee tot IPO
Eind vorig jaar maakte KBC een nieuwe grote stap in zijn start-upstrategie bekend. Het richtte een fonds van 100 miljoen euro op om de ‘alumni’ van Start it @KBC verder te ondersteunen. Het kan gemiddeld 300.000 euro en tot 450.000 euro per start-up investeren. Groeit een bedrijf nog verder door, dan is er de optie om bij de beursvennootschap KBC Securities tot 5 miljoen euro op te halen.
‘KBC heeft een historiek van investeren in bepaalde sectoren, zoals biotech en life sciences. Maar we investeerden alleen in bedrijven die al verder stonden in hun groei. Dat hebben we omgedraaid. We begeleiden nu start-ups van idee tot IPO, inclusief een participatie in het kapitaal’, klinkt het
De bijna 2.000 start-ups creëerden in totaal ruim 12.000 jobs en haalden 1,3 miljard euro financiering op. Voor Thijs een bewijs dat de missie geslaagd is. Toch blijkt uit verschillende studies, recent nog door de Nationale Bank, dat Belgische start-ups te weinig doorgroeien tot scale-ups met een grote economische return. ‘Daar kan de overheid helpen. Door optieplannen voor het personeel fiscaal aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld’, zegt Uytterschaut.
Maar voor de oprichter van Start it @KBC gaat succes over meer dan getallen. ‘We hebben in ons land een ecosysteem gebouwd via partnerships met allerlei organisaties en universiteiten, en via extra ondersteuning voor specifieke sectoren. Het resultaat is een machine die Belgische oprichters helpt om succesvol te zijn. Als zij erbij winnen, wint de hele economie.'